Arguvandan

Tezek

Tezek, çift tırnaklı (sığır ve koyun) hayvanların gübresinin kurutulmuş haline  Anadolu’da verilen  ismidir. Kışlık ısınma ihtiyacı için odun, kömür ve doğalgaz gibi yakıt türlerine erişemeyen insanlar, bu ihtiyacını tezek yakarak karşılarlardı.

Arguvan’a henüz kömür gelmediği yıllarda insanların kışlık yakıt ihtiyacını karşılamak için odun ve tezek kaçınılmaz bir yakıttı. Arguvan’ın çoğu köylerinde odun dahi bulmak mümkün değildi.

Arguvan’ın ova köylerinde yaşayan halk, günlük ve kışlık ısı ihtiyacını tezekten ve köklü otların “çekme” adı verilen köklerinden karşılardı.

Tezek, şekil verilip kurutulur daha sonra köyün farklı alanlarında üst üste yığılarak kışa saklanırdı.Tezekler üretim zamanına ve şekline göre farklı adlarla anılırdı. Sonbahardan ilkbahara kadar biriktirilen hayvan gübreleri kerpiç kalıbı gibi kalıplara dökülerek yapılan tezeklere “kasnak” denir. Sonbahardan ilkbahara kadar koyunların ahırlarında ayaklarının altında sertleşerek oluşan tezeğe “kerme”, Ağustos ayından sonra araziden tek tek toplanan tezeğe de”yazı tezeği” denirdi.

Tezek yığınları, yaz aylarında köylü çocuklarının saklambaç oyun alanı, koyunlarını, keçilerinin, kedilerinin, köpeklerinin gölgesinde dinlendikleri birer gölgelik alan olurdu.

Tezek, kış aylarında kar kapıyı çevirince evimizi ısıtan, okul öğrencilerin okulunu ısıtan, az kalorili bol küllü doğal bir yakıtımızdı.

Köylüler, yetiştirdikleri hayvanlarından yılın her günü bir şekilde faydalanmasını bilmişler, gübresini de ısınmada kullanmışlardır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir