Arguvandan

Sultan Vahdettin

Sultan Vahdettin, Abdulmecid’in sekizinci oğludur. Vahdettin’in annesi Çerkez asıllı Gülüstü Hanım olup, 1861 yılında İstanbul’da doğmuş.

Sultan Vahdettin, ilk evliliğini 8 Haziran 1885 tarihinde Ortaköy Sarayında,  1866 Abhazya doğumlu, 18 yaşında  Emine Nazikeda Hanım’la yapar.

Sultan Vahdettin,  8 Temmuz 1905 yılında Çengelköy Saray’ında, 1887 İzmit doğumlu 18 yaşındaki İnşirah Hanım’la ikinci evliliğini yapar. Sultan Vahdettin ikinci evliliğini yaptığında kendisi 44 yaşında eşi 18 yaşındadır.

Sultan Vahdettin,  25 Nisan 1911’de  Çengelköy konağında 1893 doğumlu Müveddet hanım’la üçüncü evliliğini yapar. Sultan Vahdettin üçüncü evliliğini yaparken kendisi 50 yaşında eşi ise 18 yaşındadır.

4 Temmuz 1918’de abisi Sultan Reşat’ın ölümü üzerine 57 yaşında tahta çıktı.

Sultan Vahdettin, Osmanlı İmparatorluğu 1914-1918 1. Dünya Savaşının devam ettiği yıllarda 9 cephede savaşırken,  4 Mayıs 1901 İzmit doğumlu 17 yaşındaki Nevvare Hanım’la 20 Temmuz 1918 tarihinde  dördüncü evliliğini yapar. Sultan Vahdettin, dördüncü evliliğini yaptığında 57 yaşındadır.  

Sultan Vahdettin, tahta geçer geçmez kendince Osmanlı İmparatorluğunun en önemli sorunu olarak gördüğü 1. Dünya Savaşından ne pahasına olursa olsun çekilmek olduğunu düşünür.

30 Ekim 1918 tarihinde Osmanlı İmparatorluğunun sonunu hazırlayan Mondros Ateşkes Anlaşmasını imzalar.

  • Bu anlaşma ile boğazlar Müttefiklere açılacak ve Müttefikler boğazı işgal edilecek.
  • İç düzenin korunması için gerekli olan birliklerin dışındaki Türk Ordusu terhis edilecek, silahlarına ve savaş gemilerine el konacak.
  • Müttefikler, herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkına sahip olacak.
  • Müttefikler, Türk limanlarını, tersanelerini, telgraf ve posta merkezleri ile demiryollarını denetim altına alacak.
  • Osmanlı Hükümeti, ülkenin herhangi bir yerinde işgale karşı çıkılmayacak.
  • Türk Hükümeti, ülkede bulunan bütün Alman ve Avusturyalıları bir ay içinde sınır dışı edecekti.
  • Ermeni vilayetleri olarak adlandırılan (Erzurum, Van, Bitlis, Mamüretül Aziz (Elazığ), Sivas ve Diyarbekir) illerinde karışıklık çıkarsa mütteffikler işgal edebileceklerdir.
  • Mondros Ateşkes Anlaşması, Osmanlı İmparatorluğunun fiilen yok olduğu anlamına gelen daha bir çok ağır maddeler içeren anlaşma metni 30 Ekim 1918 tarihinde Vahdettin tarafından imzalanır.

Sultan Vahdettin, Sakarya Savaşının devam ettiği (23 Ağu – 13 Eyl 1921) günlerinde Yıldız Saray’ında kendisinden 41 yaş küçük, kızı Rukiye Sabiha Sultan’dan 17 yaş küçük, 4 Mayıs 1901 İzmit doğumlu 19 yaşında ki Nimet Nevzad Hanım’la 1 Eylül 1921 günü görkemli bir düğünle 5. Evliliğini yapar.

Sultan Vahdettin, sarayda zevki sefa sürerken, düğün dernekle uğraşırken bir yandan da işgalci güçleri memnun etmek için  Milli Mücadele’ye katılan kahramanlar ve Milli Mücadele aleyhinde çalışmalara devam ediyordu.

Sultan Vahdettin, Milli Mücadele karşıtı bazı eylemleri şöyle sıralanabilir. 

Sultan Vahdetti, Milli Mücadele karşı iç savaş başlattı.

Milli Mücadeleye karşı 20’den fazla isyan başlattı.

Mustafa Kemal Atatürk’ü rütbelerini, nişanlarını, madalyalarını söktü, görevden aldı. Mustafa Kemal’in silah arkadaşlarını gıyaben idama mahkum eden Divan-ı Harbi Örfi İdare kararını imzaladı. Mustafa Kemal ve arkadaşlarının “katli vaciptir” fetvasını onayladı. Milli direnişi önlemek için “nasihat heyetleri” oluşturdu. Kuvayi Milliyecileri yok etmek için Kuvayı İnzibatiye (Halifelik Ordusu) kurdu. Ahmet Anzavur’a paşalık ünvanı vererek Kuvayi Milliyecilere saldırttı. Türklerin idam fermanı olan Sevr Antlaşması’nı  10 Ağustos 1920’de imzaladı.

Mustafa Kemal, 25 Eylül 1920’de TBMM kürsüsünden Sultan Vahdettin’in hain olduğunu söyledi. Milletvekilleri TBMM’de 8 Şubat 1921’de, 23 Nisan 1921 ve 9 Temmuz 1921 tarihli oturumlarda Vahdettin’e ağır hakaretler yapıldı. TBMM’nin 30 Ekim 1922 tarihli oturumunda saltanatın kaldırılması için 78 imzalı teklif verildi. 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırıldı.

Mustafa Kemal Paşa Komutasındaki Türk Ordu’sunun Anadolu’da düşman kuvvetleri karşısındaki başarısından sonra, İstanbul’a da bir gün hakim olacağını düşünen Vahdettin, vatan’a yaptığı ihanetlerin karşılıksız kalmayacağını düşünerek ülke dışına kaçmak için, İstanbul İşgal Orduları Başkomutanı General Harington’a mektup yazarak 16 Kasım 1922 tarihinde sığınma talebinde bulunur.

Sultan Vahdettin, 17 Kasım 1922 Cuma günü 10 kişilik kafilesiyle birlikte İstanbul’u işgal eden İngilizlere sığındı. Malaya zırhlısına çıkarak İngiliz bayrağını selamlayarak  ülkeden kaçtı.

Sultan Vahdettin, 17 Kasım 1922 günü İstanbul’dan kaçışta kendisine yardımcı olan İngiliz İşgal Kuvvetler Başkomutanı General Harrington’a, “Eşlerim sana emanettir, arkamdan gönderin.” (Naşit H. ULUĞ; Siyasî Yönleriyle Kurtuluş Savaşı, Milliyet Yayınları, İst. 1973, s.325.)  demesi, Osmanlı’yı arkadan vuran Şerif Hüseyin’e sığınması gibi Türk Halkının kabullenemeyeceği bir dizi olumsuz  olaylar yaşandı.

İngilizler, Vahdettin’in İngiltere’ye gelmesini kabul etmediği için padişah bir süre Malta’da kaldı. Sultan Vahdettin, daha sonra Şerif Hüseyin’in daveti üzerine Hicaz’a gitti. Daha sonra tekrar İtalya’daki San Remo şehrine döndü ve 16 Mayıs 1926 tarihinde vefat etti. Cenazesi Şam’a getirilerek Sultan Selim Camii kabristanına defnedildi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir