Arguvandan

Kurtuluş Savaşında Kadın Kahramanlarımız

1877-1878 Osmanlı – Rus savaşı, Osmanlı İmparatorluğunu yıkılmasına kadar süren, 30 yılı aşkın çeşitli cephelerde aralıklarla devam eden büyük saldırı başlar.

Kadınlarımızın Nene Hatun’la vatan savunmasına fiilen başladığı ilk savaş Osmanlı – Rus savaşıdır. Bu tarihten sonra Türk kadınları vatan savunmasında büyük görevler üslenmiş, fedakarlıklar yapmıştır.

Birinci Dünya savaşı sonunda, itilaf devletleri ile Osmanlı Devleti arasında, 30 Ekim 1918’de Mondoros Ateşkes Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşmanın 7. maddesine göre, İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehlikede gördükleri herhangi bir stratejik bölgeyi işgal edebileceklerdir. Bu maddeye dayanarak İngiliz, Fransızlar, İtalyanlar, ülkeyi dört bir yanından işgal girişimine başlarlar. İtilaf devletleri kendi aralarında yaptıkları gizli antlaşmaları uygulamaya başlarlar.

Balkan ve 1. Dünya Savaşlarında erkek nüfusun büyük bölümünü kaybeden Osmanlı ordusu, Kurtuluş Savaşında cephede savaşacak asker bulmakta zorluk çeker, 14-15 yaşında ki çocukları askere almak zorunda kalır.

Türk kadınları vatanın düşman işgalinden kurtarılması için 1919’dan başlamak üzere ülke genelinde mitingler düzenler, halkı milli mücadeleye katılmaya çağırırlar. Erkek ve kadın katılımcıların bulunduğu bir toplantıda kadın temsilci; “Biz de sizin kadar, belki daha çok üzüntülüyüz. Teşebbüslerinize en kavi imanla iştirak ediyoruz” demiş. Kadın kahramanlarımızda biride duygularını şöyle ifade etmiştir; “Kim demiş bir kadın küçük şeydir. Bir kadın belkide en büyük şeydir.”  cephe gerisinde, cephane hazırlamada, taşımada, istihbarat faliyetlerinde ve zaman zaman sıcak çatışmalara erkerlerle omuz omuza katılmışlardır.

Milli Mücadelede görev alan yüzbinlerce kadın kahramanlarımızı unutturmamak, mücadelelerini örnek almak, vatanın kolay kazanılmadığını gelecek nesillere anlatmak bizim görevimizdir.

Kanlarıyla, canlarıyla tarih yazan kadın kahramanlardan bir kaçının  hayat öyküleri.

Kurtuluş Savaşında Kadın Kahramanlarımız
  1. Halide Onbaşı (Halide Edip Adıvar) (1884-1964)

Halide Edip, 1919 yılında İstanbulda halkı harekete geçirmek için yaptığı ateşli konuşmalarıyla Kurtuluş Savaşına büyük katkı sağlamıştır. Savaş yıllarında  gazetecilik yapmış, Anadolu Ajansının kurulmasında rol oynamıştır.

  1. Nezahat Onbaşı (Nezahat Baysel) (Ö. 24 Eylül 1994)

Annesini 9 yaşında kaybeden Neziha Onbaşı, Babası Albay Hafız Halit Bey komutasındaki 70. Alayda Milli Mücadeleya katılmıştır. Nezahat Onbaşı  tam üç sene 12 yaşına kadar cephelerde bilfiil babasının yanında savaşmıştır.

3.Şerife Bacı (Ö. 1921)

Şerife Bacı, Kurtuluş Savaşında İnebolu’da bulunan cephaneleri çocuğu ile birlikte Ankara’ya taşırken cephaneler ıslanmasın diye battaniyeyi cephanenin üzerine örter ve kendiside çocuğuna sarılarak 1921 yılında donarak ölür.

  1. Fatma Seher Erden (Erzurumlu Kara Fatma)

Subay Dervişlerden Ahmet Bey ile evlendi. Balkan Savaşına eşi ile birlikte katıldı. Eşi Binbaşı Ahmet Bey’in Sarıkamış’ta şehit olunca Erzuruma döndü. Mustafa Kemal’in 1919 da düzenlediği kngrelere katıldı. Milli Mürfeze Komutanı olarak batı cephesinde görevlendirildi. İstanbul’dan silah ve adam kaçırna faaliyetlerinde bulundu. İzmir’in kurtuluşunda 25 Yunan subayını esir aldı.

  1. Halime Çavuş

Kurtuluş Savaşına giderken erkek kılığına giren, erkek gibi traş olup, saçını kazıtan, kimseye kadın olduğunu söylemeden erkek gibi Türk Askerinin arasına karıştı.Mühimmat taşımada bir çok görev yaptı. Düşmanın açtığı ateş sonucu sakat kaldı. Cephane taşırken Mustafa Kemal Paşa’ya rastladı. Paşa, sen üşümüyormusun sorusuna, “Bey 100 bin kişi kurtulacak. Ben öleceğim de ne olacak?” diye cevap verir.

  1. Hafız Selman İzbeli

Kastamonu Müdafa-i Hukuk Cemiyeti, kadın kolu kurucularından, ilk kadın meclis üyesi, sıkı bir Atatürk hayranı ve “Cumhuriyet Kadını.” İlk Milletvekilliği önerilenler arasında yer almış ancak “hafız olduğum için başını açamayacağım için Milletvekili olamam” diyerek kabul etmemeiştir.

  1. Gördesli Makbule (1902-24 Mart 1922, Kocayayla/Akhisar)

Milli Mücadele’ye henüz bir yıllık evli iken kocası ile birlikte katıldı. 15 Mayıs 1919 da Yunan ordusunun İzmir’i işgaline karşı Türk çetelerine karıştı.  Yunan kuvvetleri ile çıkan çatışmadan başından vurularak 1922 yılında şehit oldu.

  1. Çete Emir Ayşe

Yunan kuvvetlerinin Aydın’a doğru ilerlemesi ile iki arkadaşı ile Menderes nehrini geçmeye çalışırken Emir Ayşe’nin diğer arkadaşları boğulup ölmesi üzerine geri dönmüş, kocasında kalan küpeleri bozdurup silah alarak dağa çıkmış ve Yörük Ali Efe’ye katılmıştı. Aydın’ın kurtuluşuna kadar Yunanlılarla savaştı. Savaştan sonra Atatürk İstiklal Madalyası takmıştır. Emir Ayşe “ Savaştın Yunan’a karşı, elimde kalan en değerli şey Atatürk’ün göğsüme taktığı İstiklal Madalyası’dır” demiştir.

  1. Tayyar Rahmiye

1920 yılında Türkler ile Fransızlar arasında yapılan savaşa katılmıştı. Savaşta keşif ve cephe gerisinde kundakçılık yapmakla görevlendirilmişti. Daha sonra sıcak çatışmalara kendiside girmiştir.

1920’de Fransızlara karşı harekete geçildiğinde Türk askerinde bir duraksama ve yorgunluk olur. Tayyare Rahmiye, “ Ben kadın olduğum halde ayakta duruyorum da siz erkek olarak yerlerde sürünmekten utanmıyormusunuz?”  demiş ve askerlerin toparlanmasını sağlamıştır. Aynı çatışmada arkadaşını korumak için iler atılınca şehit olmuştur.  

Ve daha yüzlercesi… Ruhları Şad olsun..

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir