Arguvandan

İngiliz Muhipleri Cemiyeti

İngiliz Muhipleri Cemiyeti:

Osmanlı İmparatorluğunda, bir yabancı devlete sevgi besleyen, yabancı devlete hayranlık ve korumasını amaçlayan derneklerin kurulması hukuken mümkün değildir.

Ancak İngilizlerin talimatları üzerine Şura-i Devlet (danıştay) üyesi olan Molla Sait tarafından İngiliz Muhipleri Cemiyeti’nin kurulmasına onay verilir. İngiliz Muhipler Cemiyeti 20 Mayıs 1919 günü kuruluş dilekçesini İçişleri Bakanlığına vererek derneğin kuruluşnu tamamlar.

İngiliz Muhipler Cemiyeti’nin kuruluş çalışmalarını her ne kadar Molla Sait yürütmüşsede arkasında İstanbul’da görevli İngiliz  baş casus, Papaz Frew vardı.

Molla Sait, devletin imkanlarını kullanarak 23 Mayıs 1919’da bütün belediyelere İngiliz Muhipleri Cemiyetinin kurulduğunu  bildirir.

Türklerin ve Müslümanların din konusundaki hassasiyetlerini bilen İngilizler, Cemiyetin din konularında faaliyet göstereceklerini, amaçlarının islamiyete hizmet olduğunu ileri sürerek üye kaydı çalışmalarını sürdürürler. Cemiyet kısa sürede elli bin’den fazla üye yapar.

Molla Sait ve Cemiyet kurucuları, çıkarlarına çok düşkün oldukları için kendi aile ve yakın çevrelerinin rahatlarını sürdürebilmeleri pahasına halka her türlü yalanı söylemekte, halkı aldatmakta bir sakınca görmezler.

Cemiyetin ideolojisi, kurucuları Sait Molla, Rahip Frew ve Abdullah Cevdet’in  katkılarıyla cemiyetin görünen amaçlarının ülkenin ve halkın tek kurtuluşunun Anadolu’da İngiliz mandası olarak  tespit edilmiştir.

Cemiyetin propağanda faaliyetini yürütmek üzere Yeni İstanbul gazetesi yayın hayatına başlar. Milli Mücadele aleyhinde yayın yapan Peyam-ı Sabah Gazetesi, cemiyetin yayın organı görevini yürütür.

Cemiyetin görünen amaçlarından çok gizli amaçları doğrultusunda faaliyet gösterdiği zamanla fark edilmiştir.

İstanbul’da siyasi, askeri, ekonomik, basın yayın  ve casusluk alanlarında yoğun çalışma içinde bulunan  Cemiyetin gerçek ama görülmeyen amaçlarını aşağıdaki gibi sıralanabilir.

Memleket içinde örgütlenerek isyan ve ihtilal çıkarmak,

 Milli şuuru felce uğratarak yabancı müdahalesini kolaylaştırmak,

Memleketin içten parçalanması için zemin hazırlamak,

 İngiliz himayesinin memleketin kurtarılması için tek çare olarak gösterilerek algı operasyonu yapmak.

 Suriye, Irak ve Filistin’i, İngiltere’ye bağlamak amaçları arasında yer almıştır.

Cemaat, Milli Mücadele aleyhinde her türlü kötülükleri yapmaktan çekinmiyordu. Politikayla ilgilenmediğinini iddia eden cemaat, sarayın politikasını Molla Sait ve diğer üyeleri tarafından dizayn ediyordu.

Padişah, İngiliz mandası ile tahtını ve mal varlığını  koruyabileceğini düşünüyordu. Vatanın kurtarılması ümidini İngilizlere bağlamış olan Damat Ferit Paşa, cemiyet üyelerinden oluşan bir hükümet kurmayı düşünüyordu. 11 Nisan 1920 günü son Osmanlı Mebusan Meclisinin feshedilmesinde cemiyetin büyük etkisi olmuştur.

Cemiyet, İngiltere’den sağladığı ekonomik ve mali yardımlar sayesinde  dağıtılan Mebusan Meclisi üyeleri ve Milli Mücadele aleyhinde çalışmalar yürüttü.

Cemiyet, Milli Mücadeleye karşı faaliyet yürüten Teali İslam Cemiyeti, Tarik-i Salah Cemiyeti, Askeri Nigahban Cemiyeti, İla-yı Vatan Cemiyeti, Kürt Teali Cemiyeti gibi bir çok cemiyetlere ekonomik, askeri yardımda bulunarak güç birliği yapmışlardır.

Milli Mücadele’nin 1922’de zaferle sonuçlanması üzerine Cemiyet kurucularının büyük bölümü ülkeyi terk etmişler, kalan bir bölümü de Ankara hükumeti tarafından sınırdışı edilmişlerdir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir