Arguvandan

Toplu Yaşam Kuralları

Toplum, köylüsü, kentlisi, öğtermeni, öğrencisi, yaşlısı, genci, fakiri, zengini ile bir bütündür. Her toplum böyle sosyal gruplardan oluşur. Bundan sonra da mutlaka olacaktır.

Toplumların birlik ve bütünlüklerinin sağlanması için yazılı olan ve yazılı olmayan bir çok kurallar mevcuttur. Yazılı kuralların anayasalar, kanunlar ve yönetmenlikler olarak adlandırılabilir.

Yazılı olmayan kurallar ise dede’den toruna  yüzyıllarca geçen görgü kuralları, adetler, gelenekler başlıkları altında toplanabilir.

Yazılı kuralların ihlal edilmesi  halinde devlet gücü kullanılarak yasal yaptırımları ile devlet otoritesi sağlanmaya çalışılır,

Yazılı olmayan kuralların işlerliğini sağlamada devlet otoritesini kullanma imkanı yoktur.

Yazılı olmayan kuralları koymada, uygulamada toplumların büyük çoğunluğunun istek arzu ve onayına ihtiyaç duyulmaktadır. Yani toplum yaşam şartlarını, kurallarını kendileri koyar ve kendileri uygularlar.

Büyük ailelerde  gelenekleri, adetleri toplum bireylerine anlatmak çok da zor olmamıştır. Ancak büyük aileler parçalanarak çekirdek ailelere dönüşmesi ve çekirdek ailelerin dışa açılması ile  yazılı olmayan toplumların yaşam kurallarını gelecek kuşaklara aktarmakta zorluklar yaşanmaktadır. 

Büyük ailelerde asırlarca  süre gelen yaşam kurallarının bazılarını bu günlerde yaşatmak, gelecek kuşaklara aktarmakda devlet desteği olmadan mümkün görülmemektedir.

Tarihlerden günümüze kadar gelen yaşam kurallarından bazıları şöyle sıralanabilir.

  • Ayatka bir şeylerin yenip içmesinin uygun olmadığı
  • Başkasının kusurıu ile alay etmek.
  • Emanet alınan eşyalar veya borç alınan paralar fazla geciktirilmemesi.
  • Bir alış verişte satılması veya alınması düşünülen malın kötülenerek veya  gereğinden fazla övülerek  fiyatının düşürülmeye / yükseltilmeye  çalışılması uygun karşılanmazdı.
  • Kalabalık yerlerde bilhassa sesli çiklet çiğnenmesi sevilmeyen hareketler arasındadır.
  • Her hangi bir resmi kuruma, konuta veya işyerine ağızda sigara ile girilmezdi.
  • Sokak ortasında, sokakta yürüyenlere engel olacak şekilde uzun süreli konuşmak beğenilmeyen hareketler arasındadır.
  • Sokak ortasında yerlere tükürmek, çevreyi kirletmek hoş karşılanmayan hareketler arasında sayılırdı.
  • Yetişkinlerin, bencillik yapması toplumda yadırganan hareketlerden sayılırdı.
  • Tolu yerlerde yüksek sesle konuşmak, sürekli aynı kişinin konuşması, konuşan kişinin izinsiz sözünün kesilmesi sevilmeyen hareketlerden sayılırdı.
  • Sıra olan yerlerde, kurallara aykırı olarak başkasının önüne geçmek istenmeyen hareketlerdendir.
  • Toplum içinde, toplumu rencide edecek şekilde gayri ciddi hareketlerde bulunmak istenmeyen hareketlerdendir.
  • Toplum içinde yaş ve makam  olarak büyüklerin ve küçüklerin bir birlerine sevgi ve saygılı hareket etmeleri arzulanan hareketler arasındadır.

İşte toplumumuzun ayakta kalabilmesi için bu ve benzeri kuralların devlet eli ile halka verilmesi, gelecek kuşakların eğitilmesinin yaralı olacağını düşünüyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir