Arguvandan

Deniz Gezmiş Kimdir

68 Kuşağının önderlerinden  Deniz Gezmiş 28 Şubat 1947’de Ankara’da doğdu.İlköğretim müfettişi Cemil Gezmiş ve İlkokul öğretmeni Mukadder Gezmiş’in üç oğlundan ikincisiydi.

Ailesi İstanbul’a taşındığından 1962 de Haydarpaşa lisesine kayıt oldu.

Deniz Gezmiş 1964’de Türkiye İşçi Partisinde (TİP) çalışmaya başladı, 1966 yılında üye oldu.

1966’da Hukuk fakültesine kayıt oldu.

15 Ağustos 1966’da Çorum Belediye’sinin işten çıkardığı işçilere TİP ilçe sekreteri olarak  destek verdiği için gözaltına alındı.

1967’de Eğe’de zeytin yağı üreticilerini uluslar arası tekellere karşı örgütlemeye çalıştı. Uluslar arası tekellere  zeytin yağı satışı durduruldu.

1967’de Kıbrıs krizi nedeniyle üç arkadaşı ile birlikte ABD bayrağını yaktı.

1968’de Parasız eğitim, demokratik üniversite talebiyle İstanbul Üniversitesini işgal eylemine katıldı.

15 Temmuz 1968’de İstanbul’a gelen ABD’nin 6. filosunu protesto eylemine katıldı. Dillerinde “Akın var güneşe akın / Güneşi zapt edeceğiz, güneşin zaptı yakın” söylemiyle ABD askerlerini denize döktüler.

15 Temmuz 1968 ‘de ağır yaralanan  arkadaşları Vedat Demircioğlu’nun ölmesi nedeniyle yapılan eylemde tutuklandı. Bir ayı aşkın bir süre cezaevinde kaldı. Tahliye olunca Cihan Alptekin’le birlikte “Devrimci Öğrenci Birliği’ni” kurdu.

Devrimci Öğrenci Birliği ve diğer üniversitelerle birlikte Samsun’dan Ankara’ya “Mustafa Kemal” yürüyüşünü gerçekleştirdi.

1969’da Filistin’e gitti iki ay gerilla eğitimi aldı.

28 Kasım 1969’da Hukuk Fakülte’sinden  Disiplin Kurulu Kararı  ile ilişiği kesildi.

1970’de 300 gün Cezaevi’nde yattı.

4 Mart 1971’de Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan, Yusuf Aslan, Sinan Cemgil, Alparslan Özdoğan, Taylan Özgür ve Cihan Alptekin’le birlikte Türk Halk Kurtuluş Ordu’sunu kurdu.

11 Ocak 1971’de Deniz, Yusuf, Hüseyin, Sinan ve Alpaslan İş Bankası Emek şubesini bastılar ve 124 bin lira ile ortadan kayboldular.

16 Mart 1971’de Sivas’a giderken Gemerek’te yakalandı.

12 Nisan 1971’deki ilk duruşmada hakim kimlik tespiti yapmak  için “Ne iş yaparsın?”  diye sorusuna  Deniz “Devrimciyim” diye cevap verdi.

26 sanıklı THKO ana davası 16 Temmuz 1971’de Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan, Hüseyin İnan ve arkadaşlarının yargılanmasına başlandı. Savcı Hakim Yüzbaşı Baki Tuğ idi. 9 Eylül’deki duruşmada Savcı Tuğ, Gezmiş ve 16 arkadaşının idamını istedi.

Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 1 No’lu Mahkemesi, Deniz Gezmiş ve 17 arkadaşını 9 Ekim 1971’de Türk Ceza Kanunu’nun 146/1 maddesi uyarınca  idama mahkum etti.

10 Ocak 1972 ‘de  yapılan Yargıtay Temyiz duruşmasında  Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan  ve Yusuf Aslan’ın idamı onaylandı

İdam dosyası Meclis Adalet Komisyonu’na sunulduktan kısa süre sonra, hükumet tarafından onlara pişman olduklarına ve bağışlanmak istediklerine dair dilekçe yazmaları teklif edildi. Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan  ve Yusuf Aslan pişman olduklarına dair teklifi kabul etmediler.  Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan  ve Yusuf Aslan’ın idamı ile ilgili kanun  53 ret, 6 çekimser, 238 kabul oyu ile kabul edildi.

Nisan’da Anayasa Mahkemesi idam kararlarını beşe karşı 10 oyla iptal etti.

Anayasa Mahkeme’sinden dönen infaz yasası, önce Meclis Adalet Komisyon’unda sonra Genel Kurul’da usul yönünden kabul edilip yeniden senatoya geldi. İkinci oylamada tekrar kabul edildi.  Anayasa Mahkemesi’ne esastan başvurulması gerekiyordu; 33 senatör’ün  imzası gerekiyordu. 28 senatör bulunabilmişti , yeterli imza bulunamadığı için tekrar Anayasa Mahkemesine dava açılamadı.

06 Mayıs 1972 Ankara Ulucanlar Cezaevi’nde sabaha karşı Deniz Gezmiş,Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idamları gerçekleştirildi.

Üç devrimci; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan, Hüseyin İnan Ankara’da Karşıyaka Mezar’lığında üçer mezar arayla defnedildiler. Mezarlıkta dahi  birliktelikleri istenmiyordu. O günden sonra binlerce insan kız erkek ayırt etmeksizin çocuğunun adını Deniz koydu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir