Arguvandan

12 Mart Muhtırası

Türkiye’nin NAOT’ya girmesi ile başlayan, batı bağımlılığını 27 Mayıs 1960 da Türk halkı dur demişti.

1961 Anayasası ile Demokrat parti döneminde, kısılan halkın sesi açılmış, halk okumaya, çalışmaya ve anayasal haklarını talep etmeye yeniden başlamıştır.

İktidar, batının ekonomik baskısından kurtulmak için, Sovyetler Birliği ile ekonomik anlaşmalara yapmıştır. Bu anlaşma kapsamında, o günün Başbakanı Süleyman Demirel tarım ürünleri karşılığında İskenderun Demir Çelik, Seydişehir Alüminyum, Aliağa Petrol Rafinerisi, Orhaneli Termik Santrali gibi tesisleri yapmaya girişmişti.

Ekonomik olarak batıdan kopan bir Türkiye’nin, siyasi olarak da kopabileceği düşüncesine kapılan batı tedirgin olmuştur. NATO ve ikili anlaşmalar gereği, ülkemize yerleştirilen kontrgerilla, ülkede huzur bozucu terör eylemlerini gerçekleştirmiştir.

Ülkede yanlış gidişe dur diyebilmek için işçi ve öğrenciler, ABD karşıtı eylemler ve gösteriler yapmışlardır. İşçi ve öğrenci eylemlerini bahane ederek 12 Mart 1971 de Genel Kurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları Hükumete üç maddelik bir muhtıra vermişlerdir.

  1. Parlamento ve hükmet, süregelen tutum, görüş ve icraatlarıyla yurdumuzu anarşi, kardeş kavgası, sosyal ve ekonomik huzursuzluklar içine sokmuş, Atatürk’ün bize hedef verdiği uygarlık seviyesine ulaşmak ümidini kamuoyunda yitirmiş ve anayasanın öngördüğü reformları tahakkuk ettirememiş olup, Türkiye Cumhuriyeti’nin geleceği ağır bir tehlike içine düşürülmüştür. 
  2. Türk milletinin ve sinesinden çıkan Silahlı Kuvvetleri’nin bu vahim ortam hakkında duyduğu üzüntü ve ümitsizliğini giderecek çarelerin, partiler üstü bir anlayışla meclislerimizce değerlendirilerek mevcut anarşik durumu giderecek anayasanın öngördüğü reformları Atatürkçü bir görüşle ele alacak ve inkılap kanunlarını uygulayacak kuvvetli ve inandırıcı bir hükümletin demokratik kurallar içinde teşkili zaruri görülmektedir. 
  3. Bu husus süratle tahakkuk ettirilemediği takdirde,Türk Silahlı Kuvvetleri  kanunların kendisine vermiş olduğu Türkiye Cumhuriyeti’ni korumak ve kollamak görevini yerine getirerek, idareyi doğrudan doğruya üzerine almaya kararlıdır. Bilgilerinize.

 

Muhtırayı alan Süleyman Demirel Hükumeti TBMM’de  dört saat süren görüşme sonunda istifa kararı almıştır

Nihat Erim ve bir grup milletvekilli, CHP den istifa ettirilmiştir.  Nihat Erim Başkanlığında yeni Hükumet kurdurulmuştur.

Muhtıradan kısa süre sonra ülkede tutuklamalar başlamış ABD karşıtı eylemciler üzerinde yoğun baskılar kurulmuştur.  Tam bağımsızlığı savunan, öğrenci liderlerinin bir çoğu öldürülmüş, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan sıkıyönetim mahkemelerince idama mahkum edilerek. 6 Mayıs 1972 de idam edilmişlerdir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir