İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Dedem Mustafa

Osmanlı İmparatorluğunun düşmanları o kadar kinlenmişlerdir ki hasta adam olarak nitelendirdikleri koca imparatorluğu cepheden cepheye sürüklemekteydiler.

Arguvan 1873 yılında Tahir ismi ile Keban ilçesine bağlanmış. Dedem Mustafa 1881 yılında Keban  doğumlu olarak kayıtlara geçmiştir. Kardeşleri: Mehmet (1866), Hasan(1879), Hüseyin (1889), Bektaş (1874)

Bu topraklarda 1912 Balkan Savaşlarından Cumhuriyet kurulana kadar yaklaşık 20 savaş* gerçekleşmiştir.

Dedem Mustafa işte Osmanlı İmparatorluğunun bulunduğu bu şartlarda dünyaya geldi. Beş erkek kardeşten, dördü bir birini takiben askere alındılar. Vatan savunması için gögüslerini siper ettiler. Bir akşam yemeğini beraber yemek yedikten sonra helalleşip ayrıldılar.

Dedem Mustafa o gece Artvin civarında Rusların saldırısına uğrayarak esir düştü. Ruslar dedem Mustafa ve diğer Türk esirlerini Sibirya’ya götürdüler. Sibirya da 7 yıl esir tutulduktan sonra yurda döndüğünü kendisi anlattı.

Diğer kardeşleri Hasan, Hüseyin ve Bektaş’ın 1914 yılında Sarıkamış Harekatında donarak şehit oldukları düşünülmektedir.

Dedem Mustafa anılarında askerin ihtiyaçlarını karşılamak için halktan erzak, elbise, canlı hayvan topladığını ve kendisinin bir koyununu Erzurum yakınlarında tanıdığını söylemiştir.

Dedem Mustafa esaret dönüşünde Arguvan’a bağlı Tatkınık köyünde konaklar ve bir süre sohbet ettikten sonra köyün ileri gelenleri  bizim (Ektir) köylülere Mustafa askerden döndü diye haber gönderirler. Haberi alan köylüler Asmaca köyünün Ömerağa mezrasına kadar dedem Mustafa’yı karşılamaya gelirler.

Dedemin üzerinde Rusların verdiği pantolon vardır ve bu durumu halk çok garip karşılar. Köylerde insanlar lakabla anılması doğal olduğu için dedem de arada bir de olsa Pantol Mustafa diye anılır.

Dedem 4 yıl askerlik ve 7 yıl esirlikten sonra köye geldiğinde kendisine ait fazla da bir şeyin  kalmadığını görür.

4 yıl askerlik 7 yıl esirlik, bir aileden 3 şehit ve 11 yıllık mücadeleden sonra bu topraklar vatan yapılır.

Mustafa Kemal Atatürk’ün Mersin ziyaretinde yaşadığı anekdot’un aynısı burada da yaşanır.

20 Ocak 1925 tarihli Mersin Ziyareti:

“Atatürk bu ziyaretinde Mersinde Müdafaayı Hukuk Cemiyeti binasına gelirken görkemli bir binayı işaret ederek

-Bu köşk kimin?

-Kirkor’un

-Ya bu koca bina kimin?

-Yorgo’nun,

-Ya şu apartman kimin?

-O da Saloman’un, diye cevap alır.

Atatürk kaşlarını çatarak

Onlar bunları yaparken siz neredeydiniz?  diye sorar.

Bu kez toplanan insanlardan yaşlı bir köylünün sesi duyulur.

-Biz Yemende, Tuna boylarında, Balkanlarda, Kafkaslarda, Çanakkale de savaşıyorduk paşam.

Atatürk daha sonraki hatıralarında “Hayatta cevap veremediğim yegane insan bu ak saçlı ihtiyar olmuştur” der.

Cepheden cepheye koşanların düşman işgalinden kurtardığı topraklardan kendilerine fazla bir şeyin kalmadığı bir kez daha görülür.

Vatan Sağolsun!

İsmail Akbaba

  • simgesi ile nitelendirilen kısım:
  • Balkan Savaşı – 1912
  • Balkan Savaşı – 1913
  • 1911-1912 Trablusgarp Savaşı
  • 1914 I. Dünya Savaşı
  • İngilizler petrol sahalarını ele geçirmek amacıyla, 15 Ekim 1914’te Bahreyn’i ve 23 Kasım 1914’te Basra’ya saldırdı.
  • 22 Aralık 1914 tarihinde I.Dünya Savaşı sırasında Sarıkamış Harekâtı gerçekleşti.
  • Irak Cephesi Kutülamare’de 8 aralık 1915’te kuşatılan İngiliz birlikleri, 28 Nisan 1916’da teslim oldu. General Townshend dahil 13.399 esir alındı.
  • 1917 baharında İngilizler, Gazze‟ye saldırdı. 1.ve 2. Gazze Muharebeleri yapıldı.
  • Mekke Emiri Şerif Hüseyin’in 5 Haziran 1916’da isyan etmesi, Filistin Cephesi arkamızdan vrudu.
  • 1917 Suriye cephesinde İngiliz ordularına karşı mücadele verildi. 
  • 11 Mart 1917’de İngiliz birlikleri Bağdat girerken Halil Paşa’nın komutasındaki Osmanlı askerleri Bağdat’ı boşalttı. 
  • 19 Şubat 1915’den 18 Mart 1915’e Çanakkale Deniz Savaşı başladı.
  • 1918 Nisan: Anzak güçleri Gelibolu’ya çıktı

Kuvay-i Milliye ve Kurtuluş Savaşı

  • 22 Haziran 1920’de Yunan saldırısının başladığı sırada, Doğuda da Ermeni saldırıları sürekli artıyordu.
  • Ocak 1919’da İskenderun, Kilis, Antep, Maraş ve Urfa İngiliz, Mersin, Osmaniye ve Adana Fransız işgaline uğradı.
  • Batı Cephesi Birinci İnönü Savaşı (6 – 10 Ocak 1921)
  • İnönü Savaşı (23 – 1 Nisan 1921)
  • Eskişehir – Kütahya Savaşları (10 – 24 Temmuz 1921)
  • Sakarya Meydan Savaşı (23 Ağustos – 12 Eylül 1921)
  • 26 Ağustos 1922’de Büyük Taarruz başladı. 27 Ağustos’tan itibaren Türk ordusunun üstünlüğü eline geçirmesi üzerine Yunan kuvvetleri geri çekilmeye başladı. 9 Eylül 1922 de son Yunan askeri denize dökülerek savaş bitti.

Bir yorum

  1. admin admin

    [01:16, 5.6.2019] Cemal Kose: Hocam Arguvandan sayfasındaki yazınızı okudum. Çok duygulandım. Ne mutlu Mustafa Dedenize. Atatürk ile aynı yılda doğmuşlar. Tüm dedelerimize, ecdadlarımıza, şehitlerimize Allahtan rahmet diliyorum. Mekanları Cennet olsun.
    [01:16, 5.6.2019] Cemal Kose: Yorumumu o sayfada paylaşamadım. Bilginize

Bir Cevap Yazın