İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

1940-1960 Türkiye’de Ekonomik Krizler

İkinci Dünya savaşı başlamış, Avrupa kan gölüne dönmüş, Türkiye ise savaşla her an karşı karşıya kalabileceği için tedbirler almaya çalışıyordu.

Ülkede eli silah tutan ne kadar insan varsa silah altına alınmışı. Savaşın kapımızdan içeri girmesi içten bile değildi.

Gençlerin büyük çoğunluğu silah altına alındığı için tarım sektöründe çalışacak, üretim yapacak iş gücü eksikliği yaşanmaktaydı. 1946 yılına gelindiğinde ülkenin tarımsal üretimi 1939 yılı üretim seviyelerinde kalmıştı. Atatürk’ün Devletçilik ilkesi gereği 1950 yılına kadar tekrar ülke kalkındırılmıştı.

Artık savaşın son yıllarına gelindiğinde, Türkiye 2. Dünya savaşına girmemiş fakat her an savaşa girecek gibi hazırlık yaptığından, üretim yapılamamış, yaptığı üretimide cephelere gönderilmiş ve biriktirilmişti.

1945 yılında 2.Dünya savaşının bitmesinin ardından SSCB  boğazlarda kara ve deniz üssünün yanında Kars, Ardahan ve Artvin’i  kapsayan toprak talep etmesi Türkiyeyi ABD’ye yakınlaştırmaya başladı.

Türkiye 1945-1946 tarihlerinden  itibaren ABD tarafından programlanan askeri alanda Thruman doktirinini ve  ekonomik alanda Marshall planını kabul etti.

Her iki plan gereği ülke Atatürk’ten bu güne kadar uyguladığı Devletçilik ilkesinden vazgeçildi.

Kamu yararını gözeten politikalar terk edilerek , ithalata yönelik liberal politikalar uygulanmaya başlandı. Cumhuriyetten bu güne kadar kurulan fabrikalar birer birer kapatıldı. Enflasyon oranı önce %2.9’dan %10.3’e daha sonra da %20’lere kadar yükseldi.

Ekonomik kriz kapıya dayanınca ithalat yapabilmek için yurt dışından döviz cinsinden borçlanmaya başladı.  Ülkenin dış borcu 1958 yılında 266.7 milyon dolar’a yükseldi.

İlk defa Eylül 1946 de Türk Lirası %50 develüve edildi. 1 dolar= 1,31 TL’iken, 1946’da 2,82 TL’ye. – 1956’da 5,75 TL’ye ve 1958’de 9,14 TL. oldu.  Mashall yardımları ile ülkede imalat ve yüksek teknoloji sektörlerinin kurulmasına izin verilmedi. İthalat yoluyla temin edilen makine ve ekipmanlara yedek parça ithal etmek için döviz bulunamadı. Bunun üzerine  4 Ağustos 1958 de 1 dolar 2.80 Türk Lirasından , 9.14 Lira’ya  yükseltildi.

İlk yorum yapan siz olun

Bir Cevap Yazın